تبریز به واسطه‌ی پیشینه‌ی تاریخی که دارد معمولاً به عنوان یک مقصد توریستی برای سفر در بهار و تابستان انتخاب می‌شود. این شهر از نظر جاذبه‌های تاریخی بسیار غنی است و بعد از موزه‌ها و خانه‌های قدیمی مانند موزه سفال تبریز که در محل خانه‌ی علوی این شهر تاسیس‌شده است، به مساجد تاریخی‌اش شهرت دارد. مسجد ثقه‌الاسلام، مسجد جامع، مسجد علی شاه، مسجد استاد و شاگرد و مسجد حاج صفر علی چند مورد از مساجد تاریخی شهر تبریز هستند؛ که باید بازدید از آن‌ها را در برنامه سفرتان به تبریز بگنجانید. ما قصد داریم در این مطلب شما را با چند مورد از مساجد تاریخی تبریز آشنا کنیم. پس اگر قرار است به تبریز سفر کنید و یا از علاقه‌مندان سفر و گردشگری هستید در ادامه این مطلب با میهمان شو همراه باشید.

مسجد استاد و شاگرد تبریز

مسجد استاد و شاگرد که به نام‌های سلیمانیه و علائیه نیز شناخته می‌شود، یکی از قدیمی‌ترین مساجد تبریز است که ساخت اولیه‌اش به دوران چوپانی یعنی دورانی پیش از دوره‌ی صفویه بازمی‌گردد. در دوران چوپانی بود که دستور ساخت این مسجد را شخصی به نام شیخ حسن چوپانی صادر کرد و به افتخار یکی از نوادگان چنگیز خان، سلیمان، نام سلیمانیه بر روی این مسجد گذاشته شد. ساخت‌وساز و تکمیل بنای مسجد استاد و شاگرد تبریز تا دوران صفویه ادامه داشت و در دوران قاجار نیاز به بازسازی مجدد پیدا کرد. سه عملیات بازسازی که در دوران قاجار روی بنای این مسجد انجام شد، معماری آن را به طور کامل از سبک معماری دوران چوپانی به معماری دوران قاجاری تغییر داد. شرح تغییراتی که در سومین بازسازی قاجار به دست محمد آقا اردبیلی انجام شد، به صورت کامل بر روی سنگ مرمر دیوار شمالی مسجد نوشته‌شده است.

مسجد استاد و شاگرد در حال حاضر یک فضای مستطیلی است که از دو شبستان در دو طرف بنا و یک بخش با سقف گنبدی بین این دو شبستان تشکیل‌شده است. این اثر تاریخی ارزشمند در مرداد سال 1384 به ثبت آثار ملی کشور رسید.

مسجد کبود تبریز

اگر از مردم این شهر بخواهید از بین مساجد تاریخی یکی را به شما معرفی کنند به احتمال زیاد نام مسجد کبود را می‌آورند. قدمت تاریخی، معماری خاص و تزیینات مسجد کبود تبریز باعث شده که اینجا یکی از معروف‌ترین جاهای دیدنی تبریز باشد. علاوه بر اینکه معماری مسجد کبود بسیار دیدنی است تاریخ هم حرف‌های زیادی در مورد این مسجد دارد. ساخت مسجد کبود تبریز به سال 845 خورشیدی برمی‌گردد و این یعنی قدمت آن از چیزی که فکر می‌کردید خیلی بیشتر است.

زمانی سلسله‌ ترکمانان قراقویونلو بر ایران حکم‌فرمایی می‌کرد و تبریز پایتخت کشور بود این مسجد را ساختند. بانی ساخت مسجد کبود ابو المظفر جهانشاه حاکم وقت و ناظر ساخت بنا همسر شاه یعنی جان بیگم خاتون بود. اگر حالا به دیدن این بنای باشکوه تاریخی بروید می‌توانید مزار شاه و همسرش را هم در بخشی از صحن مسجد ببینید.

همین که به میدان ساعت تبریز برسید گنبد نیمه ویران‌شده مسجد با آن رنگ آبی کبودش خودنمایی می‌کند. این گنبد در زلزله‌ای که سال 1158 خورشیدی آمد ویران شد و این بنا حاصل چند عملیات مرمت و بازسازی است که با حفظ اصالت بنا و طراحی و معماری مسجد روی آن پیاده شده است.

کاشی‌کاری‌های این مسجد به رنگ آبی تیره است و همین باعث شده که مسجد کبود از تمام مساجد دیگر این شهر و مساجد اصفهان که به رنگ آبی فیروزه‌ای تزئین شده‌اند متمایز شود. اینجا اسامی دیگری هم دارد، بعضی‌ها مسجد کبود را به خاطر کاشی‌کاری‌هایش که حالا نصفه و نیمه شده‌اند فیروزه اسلام می‌نامند و عده‌ای هم آن را با نام‌هایی چون مسجد جهانشاه، شاه جهان و یا عمارت و مسجد مظفریه معرفی می‌کنند.

مسجد کبود تبریز در قلب شهر و پر رفت و آمدترین خیابان تبریز واقع شده است. به همین دلیل پیشنهاد می‌کنیم از رفتن با ماشین شخصی خودداری کنید چراکه برای پیدا کردن جای پارک در این خیابان شلوغ حسابی معطل می‌شوید. تاکسی و اتوبوس شما را تا نزدیک این بنای تاریخی می‌برند و شما با چند قدم پیاده‌روی به درب ورودی مسجد کبود می‌رسید.

مسجد جامع تبریز

مسجد جامع تبریز یکی از ارزشمندترین بناهای تاریخی در تبریز و البته ایران است؛ که قدمت آن به دوران سلطنت سلجوقیان برمی‌گردد. در زمان قدیم بنای این مسجد را در مرکز شهر به گونه‌ای ساختند که از هر سمت توسط بازار تبریز احاطه‌شده باشد. از آنجایی که بازار تبریز هم یک بنای تاریخی است و هنوز به همان حالت قدیمی و دست‌نخورده به حیات خود ادامه می‌دهد، موقعیت قرارگیری مسجد جامع هم نسبت به آن تغییر نکرده است. این دسترسی جالب مسجد جامع به بازار از ویژگی‌های مطرح در معماری و موقعیت جغرافیایی این بناست که بر اهمیت آن افزوده است.

معروف‌ترین مسجد تاریخی تبریز که حالا به عنوان قدیمی‌ترین بنای شهر هم از آن یاد می‌شود، اسامی دیگری هم دارد. در دوره‌های مختلف تاریخ این مسجد را با اسامی متفاوتی می‌شناختند و حالا مسجد جامع تبریز به نام‌های دیگری چون مسجد کبیر و مسجد جمعه هم در بین مردم شناخته می‌شود.

هرچند که وقوع زلزله در سال 1193 بخش زیادی از این مسجد را که شامل عمارت اولیه در این مسجد بود، به طور کامل تخریب کرد و مرمت و بازسازی در دوره‌های مختلف به خصوص در دوران قاجار شکل و شمایل اصلی مسجد را دستخوش تغییراتی کرد؛ اما بازهم به راحت می‌توان تشخیص داد که این مسجد حاصل معماری شگفت‌انگیز ایرانی و اسلامی در قرون 5 و 6 هجری قمری است.

مسجد جامع تبریز در دورانی که سلجوقیان بر ایران حکومت می‌کردند، به سبک و سیاق معماری آن زمان با تلفیق خاص معماری سنتی ایرانی و معماری اسلامی ساخته شد. البته هیچ سند تاریخی مبنی بر تاریخ دقیق ساخت این مسجد وجود ندارد، اما شواهد نشان می‌دهد که این مسجد یک حیاط مستطیلی، یک عمارت و یک نمازخانه داشته است که در حال حاضر تنها بنای نمازخانه و حیاط با دو وردی در شمال و جنوب باقی‌مانده است.

یکی دیگر از نکاتی که مسجد جامع تبریز را از دیگر بناهای تاریخی در تبریز متمایز می‌کند، این است که معماری آن در عین سادگی به واسطه کاشی‌کاری و حجاری‌های بی‌نظیرش برای بینندگان زیبایی و جذابیت دارد.

اگر مشتاقید رسم‌الخط کوفی را از نزدیک ببینید باید به سراغ کتیبه‌ای بروید که بالای فضای طاق این مسجد نصب‌شده است. این کتیبه متعلق به دورانی است که ایلخانان مغول بر ایران حکومت می‌کردند. در این مسجد چندین کتیبه‌ی دیگر هم از دوران مختلف تاریخ ایران وجود دارد که تماشا کردنشان خالی از لطف نیست. به خصوص کتیبه‌‌ به‌جامانده از دوران صفوی که روایت‌گر داستان خواب یکی از پادشاهان زمان صفوی است.

مسجد ثقه الاسلام تبریز

مسجد ثقه‌الاسلام یکی از مساجد تاریخی شهر تبریز است که تاریخ احداثش مانند اکثر بناهای تاریخی شهر تبریز به دوران قاجار بازمی‌گردد. البته قدمت شهر تبریز خیلی بیشتر از این حرف‌هاست؛ اما اکثر بناهای تاریخی این شهر که پیشینه‌شان به دوران قبل از قاجار بازمی‌گشت، در اثر زلزله کاملاً تخریب شدند و از آن‌ها اثری به‌جای نمانده است.

مسجد ثقه‌الاسلام از آن جهت که امامتش با میرزا محمد شفیع ثقه‌الاسلام بود، ثقه‌الاسلام نام گرفت. این مسجد با تمام بازسازی‌ها و تغییراتی که در طی سال‌های گذشته بر روی بنای آن صورت گرفت اکنون دارای 34 گنبد اجری و 20 ستون سنگی است. از آن‌ جایی که مسجد ثقه‌الاسلام یکی از بزرگ‌ترین مساجد تبریز است تعداد زیادی از مراسم‌های مذهبی در آن برگزار می‌شود.

ساخت مسجد تاریخی ثقه‌الاسلام به دوران قاجار بازمی‌گردد. این مسجد در 23 شهریور 1382 به عنوان یک اثر ملی به ثبت رسید.

بیشتر بخوانید:

بازار مظفریه، گل سرسبد بازارقدیم تبریز!

در سفر به تبریز کجا اقامت کنیم؟

یکی دو روز کفاف بازدید از جاذبه‌های گردشگری تبریز را نمی‌دهد. پس هر زمان قصد کردید به تبریز سفر کنید، چهار پنج روزی را برای گشت‌وگذار در این شهر در نظر بگیرید؛ اما بعد از برنامه‌ریزی برای سفر یکی از مهم‌ترین بخش‌ها اقامت و تأمین هزینه‌های آن است.

در تبریز برای اقامت به مشکلی برنمی‌خورید. این شهر پر از انواع هتل‌های لوکس و مهمان‌پذیر با قیمت مناسب است. اگر هزینه‌های بالا برایتان اهمیتی ندارد به سراغ هتل‌های 4 و 5 ستاره بروید. هتل پارس ائل گلی، هتل بین‌المللی تبریز و هتل گسترش سه نمونه از بهترین هتل‌های تبریز هستند؛ اما اگر نمی‌خواهید هزینه‌ی زیادی برای اقامت بپردازید بهتر است به‌جای اقامت در هتل به اجاره آپارتمان مبله در تبریز اکتفا کنید. برای اجاره چنین مواردی می‌توانید به سراغ سایت‌های رزرو آنلاین بروید. ما در سایت میهمان شو بیش از بیست مورد خانه برای اجاره در این شهر با قیمت‌ متفاوت برای شما فراهم کرده‌ایم. برای اقامت در تبریز هنوز هم انتخاب‌های دیگری دارید، برای یک سفر ارزان به تبریز می‌توانید به‌جای هتل و آپارتمان مبله به سراغ میهمان‌پذیرها و اجاره سوئیت ارزان در تبریز بروید؛ که هم تعدادشان در شهر تبریز کم نیست و هم ازنظر کیفیت و تمیزی قابل‌قبول هستند.

اگر تجربه‌ی سفر به این شهر و بازدید از مسجد استاد و شاگرد تبریز را داشته‌اید خوشحال می‌شویم تجربه خود را در مورد بازدید از این بنای تاریخی برای ما بنویسید.