عده‌ای معتقدند پاییز و زمستان به خاطر سرمای هوا فصل خانه‌نشینی است، در این دو فصل سرد از تعداد سفرها کاسته می‌شود و دیگر کمتر کسی راغب است که سرمای هوا را برای دیدن طبیعت به جان بخرد اما احتمالاً این عده از لذت کویرگردی در پاییز و زمستان بی‌خبرند! پاییز و زمستان بیشتر از هر زمان دیگری زمان سفر به کویرهای ایران است.

حتماً میدانید که آب‌وهوای عمومی کویر و مناطق کویری گرم و خشک است، به همین دلیل اجرا کردن ایده‌ی سفر کویرگردی در تابستان می‌تواند به بدترین تجربه سفری شما تبدیل شود، با شروع پاییز هوای کویر قدری خنک‌تر شده و شب‌های سردش جان می‌دهد برای نشستن دور آتش و تماشای آسمان پرستاره! اما مقصود ما در این مقاله از میهمان شو از کویرگردی کدام کویر ایران است؟

ایران به طور کلی آب‌وهوایی گرم و خشک دارد که این جو در نواحی مرکزی بسیار پایدارتر از دیگر مناطق است. با این حساب در این بخش‌ها می‌توان کویرهای زیادی برای گشت‌وگذار پیدا کرد. از کویر لوت و کویر مصر گرفته تا دشت‌های مرنجاب و خارتوران! در این دشت‌های وسیع می‌توانید روی رمل‌های گرم کویری راه بروید، از تماشای وسعت آسمان کویر لذت ببرید و یکی از زیباترین تجربیات سفری خود را رقم بزنید؛ اما سؤال اصلی اینجاست که کدام کویرهای ایران مناسب سفر در پاییزند؟ با میهمان شو همراه باشید

کویر مصر؛ مصری کوچک در بغل گوشتان

اولین باری که اسم کویر مصر را از زبان یکی از دوستانم شنیدم با خود گفتم: منطقی است برای دیدن کویر تا مصر برویم؟ هزینه‌ها چه می‌شود؟ مگر نه اینکه در ایران خودمان ده‌ها کویر برای کویرگردی وجود دارد؟ شاید تا چند سال پیش که کمتر در مورد کویرهای ایران صحبت می‌شد شما هم نام کویر مصر را به نسبت کویر مرنجاب یا کویر لوت کمتر شنیده بودید. بعدها متوجه شدم کویر مصر جایی در کویر مرکزی ایران خودمان و متعلق به شهر اصفهان است که در گذشته به نامه‌ای چاه درازه، کلات یوسف، مزرعه‌ی یوسف شناخته می‌شد و حالا آن را به عنوان مصری کوچک معرفی می‌کنند که طبیعت گردان  و تورهای کویر به خصوص اگر قصد رصد داشته باشند حسابی به آن علاقه‌مند هستند.

مصر نام یک روستاست. روستایی در دل کویر که معماری خانه‌هایش الهام گرفته از طبیعت گرم و خشک مصر است. خانه‌ها و طویله‌هایی با دیوارهای کاه‌گلی و درهای چوبی که طاقت تحمل گرمای سخت کویر را داشته باشد. روستای مصر علاوه بر اینکه میزبان یکی از کویرهای ایران است، آن‌قدر نقاط بکر و بی‌نظیر دارد که هرلحظه از سفر آرزو می‌کنید کاش کمی بیشتر در این منطقه اقامت داشتید. اگر طرفدار سازه‌های آبی یا خنکای چشمه‌ها و آبشارها هستید بهتر است سری به دریاچه‌ی نمک خاورمیانه که در 50 کیلومتری جاده خور واقع شده و بزرگ‌ترین دریاچه‌ی مصنوعی خاورمیانه که دریاچه‌ی پتاس نام دارد بزنید. بعد از آن تماشای قنات و آبشار جندق و اندکی آب‌تنی در آن‌ها باید برایتان جذاب باشد و بعد هم سری به چشمه‌ی دکتر فیش بزنید که پر از ماهی‌هایی با خواص درمانی است.

برای سفر به کویرهای ایران خرید تور گردشگری بهترین انتخاب است اما اگر می‌خواهید به همراه جمعی از دوستانتان به کویر مصر سفر کنید و مبدأ مسیر شما شهر تهران است، بعد از گذر از قم، کاشان، اردستان و رسیدن به نائین و تغییر مسیر به سمت طبس و گذر از انارک و جندق با گذشت چیزی حدود 8 الی 10 ساعت با احتساب صرف زمانی برای استفاده از رستوران‌های بین‌راهی به روستای مصر می‌رسید.

کویر خارتوران، آفریقای ایران

آیا تا به حال به آفریقا سفرکرده‌اید؟ چه چیزی مسافران را با آن تورهای گران‌قیمت به سمت یک قاره‌ی دیگر می‌کشاند؟ وجود گونه‌های مختلف جانوری در یک اکوسیستم برای همه‌ی تورهای طبیعت‌گردی جذاب است. چه احساسی به شما دست خواهد داد اگر بدانید بیش از 300 گونه‌ی متفاوت در یک منطقه در کنار همدیگر زندگی می‌کنند؟ آیا تاکنون 300 گونه از جانوران مختلف را در یک محیط‌زیست دیده‌اید؟

واقعی شدن رویای سفر به آفریقا خیلی دور از دسترس است، کمتر کسی این شانس را دارد که در طول زندگی به قاره‌های دیگر سفر کند؛ اما مسئله اصلی اینجاست که شما می‌توانید بخش زیادی از جذابیت سفر به قاره‌های دیگر را در مناطق مختلفی از کشورمان تماشا کنید. برای مثال در لیست کویرهای ایران، خارتوران را به عنوان آفریقا می‌شناسند! علت این امر نزدیک بودن خارتوران به پارک‌های ملی حفاظت‌شده است که باعث شده در این منطقه شاهد گونه‌های گیاهی و حیوانی بسیار متنوعی باشید.

در کویرهای ایران تنها قرار نیست روی رمل راه بروید و آسمان پهناور کویر را تماشا کنید، در بعضی سفرهای کویرگردی با جذابیت‌های بیشتری روبرو هستید. برای مثال منطقه‌ی محافظتی خارتوران که از 3 محدوده‌ی متفاوت تشکیل شده شما را به بازدید از گونه‌های بسیار نادری از حیوانات دعوت می‌کند. کل فضای کویر خارتوران مساحتی به اندازه 1 میلیون و 400 هزار هکتار دارد. از این دشت پهناور 8 درصد را محدوده‌ی پارک ملی خارتوران، 75 درصد را پناهگاه حیات‌وحش و 17 درصد را منطقه‌ی محافظت‌شده‌ی توران تشکیل داده‌اند.

منطقه‌ی محافظت‌شده‌ی خارتوران دومین منطقه‌ی حفاظت‌شده‌ی وسیع در ایران است که گونه‌های نادری از گیاهان و جانوران را در دل خود جای داده است. خارتوران بزرگ‌ترین ذخیره‌گاه زیست‌کره در ایران و بعد از سرنگتی تانزانیا دومین منطقه بیوسفر در جهان است.

آیا به غیر از مستندهای حیات‌وحشی که از رسانه‌ها پخش می‌شود در جای دیگری یوزپلنگی دیده‌اید؟ در منطقه‌ی خارتوران می‌توانید یوزپلنگ ایرانی را در سایت تحقیقاتی منطقه و در پشت فنس‌های حفاظتی به راحتی ببینید. دیدن این حیوانات وحشی در جایی به غیر از صفحات تخت و بی‌روح تلویزیون و گوشی موبایل هر طبیعت دوست و گردشگری را به وجد می‌آورد.

قبل از رفتن به خارتوران به فکر رزرو اقامتگاه در این منطقه باشید. اگر دلتان می‌خواهید یک شب را به سبک روستاییان نازنین کویری بگذرانید باید به روستاهای اطراف بروید. روستای قلعه بالا با اقامتگاه بوم گردی بی بی زهرا یکی از گزینه‌های نزدیک به شما خواهد بود. هم‌چنین اقامتگاه بوم گردی قلعه امیر خان و اقامتگاه بوم گردی کلوت کویر هم می‌توانند میزبان شما باشند.

خور و بیابانک؛ از زیباترین کویرهای ایران

یکی دیگر از بهترین کویرهای ایران برای کویرگردی در پاییز کویر معروف خور و بیابانک در فاصله 400 کیلومتری اصفهان است. حتماً نامش را شنیده‌اید شهرستان خور و بیابانک در بخش‌های شرقی اصفهان واقع شده و از شمال به استان سمنان، از جنوب و شرق به یزد و از سمت غرب به بخش انارک شهرستان نایین محدود می‌شود.

اینجا یکی از زیباترین صحنه‌های کویری انتظارتان را می‌کشد، خور که در بیشتر بخش‌ها از دشت‌های ماسه‌ای و کویری تشکیل شده است با تپه‌هایی از رمل دل از طبیعت گردان برده، این تپه‌های رملی با وزش باد به شکل‌های مختلف درمی‌آیند که مناظر اطرافشان برای عکاسی از طبیعت بسیار چشم‌نواز هستند.

اینجا فقط با دشت‌های کویری روبرو نیستید! دریاچه نمک خور که بزرگ‌ترین دریاچه فصلی نمک در جهان است همین‌جا در نزدیکی شما قرار دارد. گذشته از این باید خودتان را برای دیدن روستای ایرج با قدمتی بالغ بر ۴ هزار سال آماده کنید.

کویر زردگاه؛ سرسبزترین کویر ایران

کویرهای ایران بیشتر از چند اسمی هستند که تا به حال شنیده‌اید. در این میان نام بعضی کویرها کمتر شنیده شده است اما این دلیل بر زیبا نبودن یا توریستی نبودن آن‌ها نیست! اگر دلتان می‌خواهد در آرامش و سکوت کویرگردی کنید پیشنهاد ما کویر زردگاه است. زردگاه نام، روستایی است از توابع بخش دیهوک در شهرستان طبس استان خراسان جنوبی، همه طبس را با کویرهای زیبایش می‌شناسیم، دیهوک و روستای زردگاه در فاصله ۱۸۰ کیلومتری از طبس یکی از همان زیباترین کویرهای ایران است که باید ببینید.

البته اینجا فقط کویر نیست، اینجا با باغ‌های میوه و چشمه‌های آبگرم روبرو هستید و احتمالاً به همین دلیل است که زردگاه را از دیگر کویرهای ایران متمایز می‌دانند. معماری خانه‌ها در روستای زردگاه دیگر علت تمایز این منطقه هستند، معماری خانه‌ها در این روستا به فرم پلکانی است و می‌توان آن را ماسوله‌ی کویر خطاب کرد.

اگر می‌خواهید به کویر زردگاه سفر کنید پیشنهاد ما خرید تور گردشگری است در غیر این صورت برای سفر با خودروی شخصی باید به شهر دیهوک بروید. این شهر بر سر راه  جاده‌های اصلی کرمان به مشهد و یزد به مشهد قرار گرفته است. بعد از رسیدن به دیهوک بهتر است از مسیریاب تلفن همراهتان استفاده کنید. مردم محلی هم راهنمای خوبی برای پیدا کردن مسیر کویر زردگاه هستند.

لیست لوازم ضروری در سفر کویرگردی

اگر تا به حال به هیچ‌کدام از کویرهای ایران سفر نکرده باشید احتمالاً نمی‌دانید که چیدن کوله سفر کویرگردی زمین تا اسمان با دیگر سفرها تفاوت دارد. به همین دلیل لازم دانستیم در این مقاله بخشی را به وسایل ضروری سفر کویر اختصاص دهیم.

• کرم ضد آفتاب: از ضد آفتاب با اس پی اف بالای 30 استفاده کنید و حواستان به تمدید ضد آفتاب روی پوستتان باشد.
• بالم لب: کرم‌های محافظت‌کننده از پوست لب را فراموش نکنید.
• کلاه لبه‌دار: هر چه قدر که از خودتان در برابر تابش آفتاب بیشتر محافظت کنید به نفع خودتان است. یک کلاه لبه‌دار می‌تواند بعد از لایه‌ی کرم ضد آفتاب محافظ دومی برای پوست صورتتان باشد.
• آب: هرچقدر آب بردارید خیالتان از داشتن یک تجربه‌ی کویری بی‌دردسر راحت‌تر خواهد بود.
• لایه‌های از لباس‌های مناسب: لباس‌هایی را انتخاب کنید که نازک باشند و قابلیت رد شدن هوا از میان لباس در آن‌ها وجود داشته باشد. لباس رنگ روشن هم نور آفتاب را منعکس می‌کند و مانع جذب گرمای بیش از حد توسط لباستان می‌شود.
• ژاکت و بارانی: کویر گرم است اما ژاکت را فراموش نکنید. کویر به تغییر سریع آب‌وهوا معروف است و شما نمی‌دانید چند دقیقه دیگر هوا به چه شکل خواهد شد. ضمناً این فکر را از سرتان بیرون کنید که در کویر باران نمی‌آید. یک پانچو ی سبک برای در امان ماندن در طوفان یا باران‌های لحظه‌ای کارآمد خواهد بود.
• کفش: برای سفر به کویرهای ایران بیشتر از هر چیز نیازمند کفش هستید. کفش مخصوص  کویر باید سبک باشد و منافذی جهت تنفس پاهای شما در آن تعبیه شده باشد. کفش‌های GORE-TEX به علت نوع تکنولوژی ساختی که در آن‌ها استفاده شده بهترین گزینه برای انتخاب هستند. این کفش‌ها برای هوای معتدل و گرم طراحی شده‌اند و دورتادورشان محفظه‌ای برای جابه‌جایی هوا از داخل کفش به بیرون  تعبیه شده است. علاوه بر این نکات این کفش‌ها پای شما را در صورت بارش باران خشک نگه می‌دارد.
• هد لامپ: تابش بی‌امان خورشید در طی روز به شما این حس کاذب را خواهد داد که در کویر همیشه همه‌چیز قابل رؤیت است. اگر قصد دارید شب به کویرگردی بروید یک هد لامپ حتماً لازمتان خواهد شد.

به نظر شما نام کدام کویرهای ایران در این مقاله از میهمان شو خالیست؟ اگر احساس می‌کنید برای نگارش این مقاله در حق بعضی کویرها کوتاهی صورت گرفته قسمت دوم این مقاله را از دست ندهید!